Erkeğe ait kısırlık nedenleri nelerdir?

Erkek faktörüne bağlı kısırlık şikayeti ile başvuran çiftlerin yaklaşık %40-50’sini teşkil etmektedir.Bu nedenle erkeğin de muayene olması gereklidir. Özellikle testislerin normal torbada yerleşimli olup olmadığı, boyutları, inmemiş testis için geçirilmiş cerrahi öykü varlığı, varikosel varlığı, varikosel için cerrahi geçirip geçirmediği, erişkin dönemde kabakulak geçirip geçirmediği, cinsel birleşmenin normal olarak olup olmadığı değerlendirilmelidir.

Meni, testislerde üretilen spermler, prostat ve bazı salgı bezlerinden salgılanan sıvıların karışması ile oluşur. Sperm üretimi yaklaşık 75 gün süren bir süreç sonucu oluşmaktadır. Bu nedenle erkeğin son 75 gün içersinde kullanmış olduğu ilaçlar, maruz kaldığı toksik maddeler (sigara gibi) sperm kalitesini ve sayısını etkileyebilir. Bu nedenle 2-3 ay aralıklarla 2-3 kez sperm analizi testi yapılması kesin tanı öncesi gereklidir.

Kısırlık NedenleriOran(%)Hiçbir neden gösterilemez%48.5Nedeni belli edilemeyen bozuk sperm%26.4Varikosel%12.3Enfeksiyon hastalıkları%6.6Savunma sistemi bozukluklar%3.1Sonradan edinilen bozukluklar%2.6Doğuştan (genetik) bozukluklar%2.1Cinsel problemler%1.7

Kısırlık nedenlerinin tespiti için testler:

Sperm analizi erkeğe ait kısırlık nedenlerinin belirlenmesinde en önemli testtir. Sperm analizi testi ucuz, kolay ve etkili bir test olduğu için ilk etapta yapılması gereken bir testtir. 3-6 günlük cinsel ilişkisizlik sonrası verilmesi gereklidir. Sperm analizinin yapılacağı laboratuvar tarafından steril bir kap verilir ve mastürbasyon yöntemi ile bu kaba meni verilir. Mastürbasyon sırasında herhangi bir kayganlaştırıcı kullanılmaması gereklidir. Mümkün ise laboratuar içersindeki özel odalarda meni verilmesi sağlanmalıdır. Meni verme işlemi erkeği oldukça stresli bir duruma getirebilmektedir. Bu nedenle meni verme işlemi sırasında sertleşme problemleri gibi problemler normal olarak görülebilmektedir. Bu gibi durumlarda erkeğin eşi yardımcı olabilmekte ya da sertleşme problemi var ise Viagra gibi ilaçlar kullanılabilmektedir. Bazı durumlarda evde de meni verme işlemi yapılabilir. Fakat meni en fazla 1 saat içerisinde uygun sıcaklık aralığında (vücut sıcaklığı) laboratuara getirilmelidir.

Normal sperm analizi:

Meni Hacmi (ml)1.5-7 mlPh Değeri7.0-8.0Sperm Sayısı (Milyon/ml)Sperm Sayısı (Milyon/ml) >20 MilyonHareketli Sperm Oranı (%)>%50İleri Hareketli Sperm Oranı (%)>%25Yuvarlar Hücre Sayısı (Milyon/ml)><5 MilyonLökosit Sayısı (Milyon/ml)<1 MilyonŞekil (Kruger sınıflamasına göre)>%14 Normal %4–14 Subfertil [asp]4 İnfertil

Tanımlar

AspermiMeninin olmamasıOligospermiMenide sperm sayının az olmasıAzospermiMenide spermin bulunmamasıAstenospermiHareketli spermlerin az olmasıTeratospermiNormal şekilli spermlerin az olmasıNekrospermiMenide canlı sperm olmamasıLökositospermiMenide akyuvar hücrelerinin bulunmasıHematospermiMenide kan hücrelerinin bulunmasıGlobozospermiAkrozomu olmayan spermlerin varlığı

Normal sperm değerlerinin tespit edilmesi genellikle erkek faktörünün olmadığının yeterli bir göstergesidir. Fakat anormal olgularda 2-3 ay aralıklarla 2-3 kez sperm analizi testi yapılması kesin tanı öncesi gereklidir.

Nadir olarak kullanılan testler

Sperm analizi erkek kısırlığını değerlendirmek için genellikle yeterlidir ve başka bir test yapmaya gerek yoktur. Aşağıdaki testler çok nadir olarak yapılır.

Mixed Aglütinasyon Reaksiyon Testi

Antisperm antikorlarının varlığının tespit edildiği bir testi. Rutin klinik uygulamada yeri yoktur.

Hormonal Testler

Azospermili erkeklerde FSH, LH ve testosteron değerleri bakılabilir. Tıkayıcı tipte azospermisi olanlarda FSH normal iken tıkayıcı olmayan azospermide FSH yükselir. FSH değeri düşük ise genellikle beyindeki hipofiz bezindeki problemler akla gelmelidir.

Sperm Fonksiyon Testleri

Rutin klinik uygulamada yeri yoktur.

Testis Biyopsisi

Menide sperm olmaması (Azospermi) olan hastalarda testisten cerrahi uygulama ile biyopsi yapılabilir ve sperm üretiminin hangi aşamada sekteye uğradığı tespit edilebilir. Fakat günümüzde tüp bebek sırasında yapılan biyopsi haricinde biyopsi yapılması kesinlikle önerilmemektedir. Azospermili hastalarda yapılan biyopsi ile çok değerli olan testis dokusu çıkarılmakta ve bu dokuda sperm bulunsa dahi bu aşamada kullanılamamaktadır. Bu nedenle azospermili hastalarda biyopsi yapmak yerine bu hastaların eşlerini tüp bebeğe hazırlamak ve azospermili hastaya sperm elde etme yöntemlerinden birisini uygulamak (TESE, TESA), sperm çıkar ise direk olarak mikroenjeksiyon yapmak en uygunudur. Artan dokular inceleme için patolojiye gönderilebilir. Tekrar etmek gerekir ise tüp bebek haricince testis biyopsisi kesinlikle önerilmez. 
 

Ultrasonografi ile inceleme

Varikosel ya da hidrosel olup olmadığının tespit edilmesi için gerekebilir.

Genetik İnceleme

Azospermi veya sperm sayısının çok düşük olduğu olgularda yapılması gerekir. Erkeğin kromozom analizi ve Y mikrodelesyonunun olup olmadığı belirlenmelidir.

Erkek faktörü-Tedavi

Erkek probleminin derecesine göre tedavi planlanır. Ağır problemlerde mikroenjeksiyon ile tüp bebek yapmak gerekir iken hafif durumlarda öncelikle aşılama tedavisi yapılır. Aşılama tedavisinden başarı elde edilemez ise tüp bebek tedavisine başlanmalıdır.

Önemli uyarı:

Varikoselin cerrahi olarak çıkarılması sadece ağrı varlığında ve estetik olarak görünümü çok bozduğunda yapılmalıdır. Kısırlık nedeni ile varikoselin çıkarılması sperm değerlerinin hafif artırsa da gebelik oranlarını artırmamaktadır. Varikosel varlığında tedavi genellikle aşılama veya tüp bebektir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

  1. Erkeğe ait kısırlık nedenleri nelerdir? için yorumda bulun

    Erkeğe ait kısırlık nedenleri nelerdir? için henüz bir yorumda bulunulmamış! Hemen üst alanda bulunan formu kullanarak Erkeğe ait kısırlık nedenleri nelerdir? için ilk yorumu yapabilirsin.